mary span | plust je blik | 9 juli 2026

Kijk jij de andere kant op met al dat slechte nieuws?

Heb je wel eens gedacht: ik wil het nieuws gewoon even niet meer zien? De voortdurende stroom van oorlogen, rampen, politieke spanningen en maatschappelijke problemen kan overweldigend zijn. Wegkijken lijkt dan de eenvoudigste oplossing. Toch heeft dat een prijs.

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer veertig procent van de mensen er soms bewust voor kiest om bepaalde informatie niet te willen weten. Opzettelijke onwetendheid beschermt ons tegen gevoelens van machteloosheid, schuld of verdriet. Maar tegelijkertijd verliezen we ook het vermogen om werkelijk betrokken te blijven bij de wereld om ons heen.

Waarom we liever wegkijken

Continue updates, schokkende beelden en emotionele verhalen over bijvoorbeeld de oorlog tussen Israël en Gaza kunnen diep binnenkomen. Nieuws richt zich meestal op de zichtbare gebeurtenissen: geweld, verdriet, dreiging en politieke reacties. Veel minder aandacht is er voor de historische achtergronden, de onderliggende dynamieken en de morele vragen die eraan ten grondslag liggen.

Daardoor ontstaat gemakkelijk een eenzijdig beeld. Het nieuws lijkt soms een aaneenschakeling van ellende, waardoor gevoelens van angst, wantrouwen en machteloosheid worden versterkt. Geen wonder dat veel mensen op een gegeven moment afhaken.

Geef wegkijken op, anders word je een gevangene van het werelddrama.

Uit een meta-analyse van promovendus Linh Vu van de Universiteit van Amsterdam, gepubliceerd in Psychological Bulletin, blijkt dat opzettelijke onwetendheid altruïstisch gedrag kan verminderen. Mensen beschermen daarmee onbewust hun morele zelfbeeld, maar sluiten zich tegelijkertijd af voor de gevolgen van hun eigen keuzes en die van anderen.

Begrijp wat er achter het nieuws schuilgaat

Het vermijden van nieuws lost de problemen niet op. Misschien is het verstandiger om juist dieper te kijken.

De Britse journalist Tim Marshall, jarenlang buitenlandcorrespondent in onder meer het Midden-Oosten, de Balkan, Afghanistan en Irak, laat in zijn boek Gevangen in geografie zien dat landen niet volledig vrij zijn in hun handelen. Geografie bepaalt voor een belangrijk deel de mogelijkheden én beperkingen van staten. Bergen, rivieren, zeeën, klimaat en natuurlijke hulpbronnen oefenen nog altijd grote invloed uit op internationale verhoudingen.

Dat betekent niet dat oorlog onvermijdelijk is, maar wel dat conflicten vaak veel dieper geworteld zijn dan het dagelijkse nieuws doet vermoeden. Wie alleen de actualiteit volgt, ziet vooral de symptomen. Wie zich verdiept in de achtergronden, krijgt meer inzicht in de oorzaken.

De diepste oorzaak van conflict

Geopolitiek verklaart waarom conflicten ontstaan, maar vertelt niet het hele verhaal. Vanuit boeddhistisch perspectief ligt de diepste oorzaak van geweld niet in grenzen of grondstoffen, maar in menselijke eigenschappen als hebzucht, angst, gehechtheid en onwetendheid.

Wanneer geweld met geweld wordt beantwoord, lijkt dat op korte termijn soms noodzakelijk. Toch leert de geschiedenis dat wraak zelden duurzame vrede brengt. Integendeel: geweld roept vaak nieuw geweld op en vergroot het wederzijdse wantrouwen. De oorlogen in Irak en Afghanistan laten zien hoe moeilijk het is om met militaire middelen blijvende vrede te bereiken. Hoewel leiders verdwijnen en regimes vallen, blijven de onderliggende gevoelens van angst, vernedering en haat vaak bestaan.

Voor wraak wordt uiteindelijk een hoge prijs betaald.

Wat kun jij doen?

Hoe ga je dan om met slecht nieuws?

Boeddha nodigt ons uit om niet vanuit angst of boosheid te reageren, maar vanuit mededogen. Dat betekent niet dat je onrecht moet accepteren of je ogen moet sluiten voor het lijden van anderen. Het betekent dat je bewust kiest hoe je reageert.

Iedere gedachte, ieder woord en iedere daad heeft invloed. Je kunt je afvragen: draag ik bij aan meer verdeeldheid of aan meer verbinding? Wil ik alleen consumeren en reageren, of wil ik ook iets teruggeven aan de wereld?

Het maakt uiteindelijk minder uit wat je doet dan vanuit welke intentie je handelt. Liefde heeft de kracht om haat niet te voeden, maar om haar een andere richting te geven. Elke daad van vriendelijkheid, begrip en mededogen plant als het ware een nieuw zaadje. Zo ontstaat stap voor stap een andere werkelijkheid.

Kijk niet weg, kijk dieper

Er is altijd een andere weg dan geweld. Die begint met inzicht. Door je te verdiepen in de achtergronden van het nieuws leer je gebeurtenissen beter te begrijpen. Je ontdekt dat de werkelijkheid veel complexer is dan de dagelijkse nieuwsberichten vaak laten zien. Tegelijk besef je dat niet alles op instorten staat en dat je eigen leefomgeving meestal veel stabieler is dan de indruk die het nieuws soms wekt.

Wij zijn allemaal onderdeel van dezelfde wereld. Onze keuzes, hoe klein ook, hebben invloed op anderen, op dieren, op de natuur en op toekomstige generaties. Door bewust te leven, verantwoordelijkheid te nemen en vanuit liefde te handelen, helpen we mee aan een wereld waarin minder verdeeldheid en meer verbondenheid ontstaat.

Juist deze tijd vraagt niet om wegkijken, maar om dieper kijken. Niet om cynisme, maar om bewustzijn. Niet om haat, maar om liefde. Daar begint de verandering die de wereld nodig heeft.

AUTEUR MARY SPAN | ©DOESPLUS! | 260709
Publicist van DoesPlus! magazine en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.