mary span | plust je blik | aangepast 9 februari 2026 | 28 januari 2026
In het kort:
Europa brokkelt langzaam af door oude verschillen tussen Oost en West, Noord en Zuid. Tegelijkertijd laat de Unie zien dat samenwerking wél kan, bijvoorbeeld rond energie en veiligheid in de Noordzee. In een wereld die snel verandert, kan Europa kiezen: als speelbal meekijken of als speler actief meedoen. Wie zijn passie vindt, zijn talenten benut en verbinding zoekt, kantelt de wereld en brengt licht in de duisternis.
Europa schuurt, maar kan ook evolueren
De toekomst van de EU
Als ik naar Europa kijk, zie ik een continent dat voortdurend schuurt. Aan de ene kant zijn er de gebouwen, verdragen en commissies — alles oogt stevig. Aan de andere kant voel ik een subtiele, maar duidelijke erosie: landen die hun eigen weg zoeken, verschillen die niet langer worden overbrugd, frustraties die steeds zichtbaarder worden.
Ik heb dat eerder beschreven in mijn artikel over De Grote Scheuring (17 november 2023), en ik merk dat veel van wat toen zichtbaar werd, alleen maar is versterkt. Tegelijkertijd zijn er plekken waar Europa wél werkt, waar samenwerking concreet, inspirerend en evoluerend is. Dit artikel is mijn persoonlijke verkenning van wat Europa uit elkaar laat vallen, wat het bindt, en hoe het in een wereld die snel verandert toch kan overleven en evolueren.
Europa is in veel opzichten in het duister gehuld. Polarisatie, politieke strijd, ongelijkheid en misverstanden hebben de Unie doen afglijden van haar oorspronkelijke idealen. Het licht van samenwerking en gedeelde waarden lijkt vaak te zijn gedoofd.
En toch — ik voel dat dit niet het einde hoeft te zijn. Het licht kan weer terugkeren. Het vraagt dat we naar binnen gaan, kijken naar wat voor onszelf en onze regio belangrijk is, en ontdekken waar onze passie ligt.
Oost en West: oude wonden, nieuwe kansen
Wie naar Europa kijkt, ziet al snel een kloof tussen Oost- en West-Europa.
Voor veel Oost-Europese landen is vrijheid iets recents en kwetsbaars. Polen, Hongarije, Tsjechië en de Baltische landen leefden decennialang onder communistische overheersing. De staat was niet iets dat beschermde, maar iets dat controleerde. Macht kwam van bovenaf en was zelden te vertrouwen.
Dat verleden werkt door. Wantrouwen tegenover een sterke centrale macht zit diep. Wanneer Brussel regels oplegt over rechtspraak, media of migratie, wordt dat in het oosten al snel ervaren als bemoeienis of zelfs als een nieuwe vorm van overheersing.
In West-Europa ligt dat anders. Hier groeide de democratie geleidelijk, samen met de verzorgingsstaat. De overheid werd gezien als iets dat zorgde voor stabiliteit en bescherming. Voor veel West-Europeanen is de EU dan ook een waardenproject: samenwerking, rechtsstaat, solidariteit.
Het gevolg:
Wat het westen ziet als gezamenlijke verantwoordelijkheid, ervaart het oosten vaak als een bedreiging van nationale vrijheid. Die botsing is niet moreel, maar historisch.
Noord en Zuid: spanning tussen spaarzaamheid en overleven
Een tweede grote breuklijn loopt tussen Noord- en Zuid-Europa.
Noordelijke landen zoals Nederland, Duitsland en Scandinavië kennen een lange traditie van zuinigheid, sterke instituties en begrotingsdiscipline. Schulden worden gezien als iets wat je moet vermijden. Regels zijn er om nageleefd te worden.
In Zuid-Europa – Italië, Spanje, Griekenland – is de geschiedenis anders. Zwakkere staten, periodes van dictatuur, instabiele economieën. Schulden zijn daar vaak geen gevolg van laksheid, maar van structurele kwetsbaarheid. De economie is gevoeliger voor crises, en sociale vangnetten zijn minder stevig. Vooral De houding van Giorgia Meloni, premier van Italië, wordt gezien als een poging om meer macht naar de rechtervleugel te trekken en de invloed van gevestigde Europese machtscentra, waaronder die van Von der Leyen, te verkleinen. In Frankrijk wordt de schuldencrisis veroorzaakt door jarenlang onverantwoord financieel beleid. Belangrijke oorzaken zijn de hoge overheidsuitgaven (o.a. pensioenen), belastingverlagingen zonder bezuinigingen, stijgende rentelasten en een stagnerende economische groei.
De euro heeft deze verschillen niet opgelost, maar juist zichtbaar gemaakt. Eén munt, maar geen gezamenlijke economische cultuur. Tijdens de eurocrisis leidde dat tot diepe wonden: het noorden sprak over verantwoordelijkheid, het zuiden voelde zich vernederd en aan de rand gezet.
De Noordzee: een baken van licht
Rond de Noordzee werken landen als Nederland, Duitsland, Denemarken, België en zelfs het Verenigd Koninkrijk intensief samen. Ze stemmen hun beleid af op het gebied van windenergie, stroomnetten, natuur, scheepvaart en veiligheid. Het doel is concreet: duurzame energie opwekken, de energievoorziening zeker stellen en samen zorgen voor stabiliteit en veiligheid in een kwetsbaar gebied.
Opvallend is dat juist het Verenigd Koninkrijk, dat met Brexit de EU verliet, nu opnieuw het gesprek zoekt over samenwerking met Europa. Niet omdat het land ineens ‘terug wil’, maar omdat de praktijk laat zien dat sommige uitdagingen simpelweg grensoverschrijdend zijn. Wind stopt niet bij Dover, energiezekerheid evenmin.
Wat ik hier leer: Europa hoeft niet uniform te zijn. Niet één groot, allesomvattend project waarin iedereen hetzelfde moet denken en doen, maar samenwerking per regio, per onderwerp, vanuit de realiteit van verschillen. Europa als netwerk, niet als keurslijf. Het kan dus praktisch samenwerken waar het nodig is, en verschillen respecteren waar ze ertoe doen. Dit is een klein lichtpunt, maar een krachtig voorbeeld van hoe het kan.
De EU in een multipolaire wereld: van speelbal naar speler
De wereld verandert snel. Macht verschuift. De VS kijkt naar binnen én wil tegelijkertijd een dominante wereldleider zijn. Europa is een sta-in-de-weg voor Trump en de zijnen. De VS zien liever een uiteenvallend Europa. De VS zullen ons de komende maanden, dat is zeker, aanvallen op het gebied van digitale regelgeving, aldus de Franse president Macron in een interview met Le Monde en Financial Times op 9 februari 2026. Europa kan kiezen: als speelbal meekijken, of als speler meedoen.
De EU laat echter zien dat het al kan meespelen: samenwerking met India en Zuid-Amerika wordt concreet op het gebied van handel, technologie en energie. In 2026 intensiveren de Europese Unie en Australië hun samenwerking aanzienlijk via een nieuw pakket aan maatregelen. Dit omvat onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord, vergaande arbeidsmobiliteit voor burgers, deelname van Australië aan het Horizon Europa-onderzoeksprogramma en een strategisch partnerschap op het gebied van veiligheid en defensie. Strategisch, innovatief en gericht handelen geeft Europa zichtbaarheid, invloed en kracht. Het is licht in een wereld die snel verandert, een kans om actief vorm te geven aan de toekomst.
Spirituele evolutie: wie evolueert, kantelt de wereld
De kracht van Europa ligt misschien niet in wetten of instellingen, maar in de spirituele evolutie van ieder land, regio en individu. Elk land, elk volk, heeft unieke talenten, passies en mogelijkheden.
Door te ontdekken waar je eigen kracht ligt en hoe je verbinding zoekt met anderen, kantelen we de wereld.
Onze positieve gedachten, pogingen tot verbinding en helende intenties zijn zeer krachtig. Ze helpen niet alleen onszelf, maar ook onze regio, ons continent en uiteindelijk de hele wereld.
Naar het licht: een oproep tot verbinding
Het gaat erom de wereld als een betere plek te zien. Laten we contact zoeken, ervaringen delen, en samenwerken aan veiligheid en welzijn. Laten we elkaar niet zien als anders of gescheiden, maar als één mensheid, met al haar talenten en passies.
Europa schuurt, maar juist die spanning kan een kans zijn. Wie naar binnen kijkt, verbinding zoekt, zijn passie vindt en evolueert, kan het licht weer doen schijnen. Niet alleen voor zichzelf, maar voor de hele wereld. We zijn één volk. We zijn één geheel. We zijn geesten in verschillende lichamen, op verschillende plekken en in verschillende culturen, maar uiteindelijk zijn we allemaal wezens van licht.
Dat idee helpt ons te realiseren dat we niet alleen energie zijn maar ook beschikken over een geestelijke kracht met het vermogen om de wereld om ons heen te veranderen. Daarom geloof ik dat achter de huidige wereld geen boodschap van wanhoop schuilgaat, maar een boodschap van hoop: we kunnen de problemen van de wereld opheffen en we kunnen de negatieve gevolgen van natuurrampen verminderen door positieve gedachten en acties, door liefdadigheid jegens anderen en door minder verbonden te zijn met de materiële kant van het leven. We kunnen dingen ontkrachten als we het maar willen. Dat is mijn hoop.
AUTEUR MARY SPAN | ©DOESPLUS! | 260128
Publicist in Essentie en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
Ondermijnende landen in 2026
30-03-26: De regeringen van Bulgarije , Kroatië, Hongarije, Italië en Slowakije worden door de Europese organisatie voor burgerrechten gezien als ‘afbrekers’ die actief de rechtsstaat ondermijnen. België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland en Zweden zijn landen met een sterke democratische traditie, maar worden gezien als ‘schuine’ landen: plaatsen waar de rechtsstaat op sommige gebieden achteruitgaat. Tsjechië, Estland, Griekenland, Ierland, Litouwen, Nederland, Roemenië en Spanje werden allemaal geclassificeerd als ‘stagnators’, landen waar de rechtsstaat noch verbeterde noch verslechterde. Bron: The Guardian.
Europa sterft
12-02-2026: Premier Bart de Wever waarschuwde tijdens de Europese Industrietop in Antwerpen dat de Europese Unie het risico loopt af te glijden naar de-industrialisatie. Hoge energiekosten, strenge regelgeving en wereldwijde concurrentie vanuit de Verenigde Staten en China leiden tot fabriekssluitingen en schrikken investeringen af. De Wever zei dat Europa een “industriemuseum” zou kunnen worden als Brussel niet dringend hervormingen doorvoert, de bureaucratie vermindert, de energieprijzen verlaagt en de industrie beschouwt als een strategische veiligheidstroef. Daarbij moet de Europese maakindustrie gekoppeld worden aan economische veerkracht, defensieparaatheid en geopolitieke macht, terwijl het blok ernaar streeft klimaatdoelen te combineren met concurrentievermogen en werkgelegenheid. Bron: Youtube.
De Grote Scheuring vraagt om bewustzijn
Albert Einstein noemde afgescheidenheid ooit de grootste tragedie van het menselijke bestaan. Wanneer worden we eens wakker?
NL en EU zijn dringend toe aan een nieuwe focus
Wie de wereldwijde verschuivingen volgt, kan niet anders dan concluderen dat Nederland en de EU een nieuwe focus nodig hebben.
