mary span | plust je blik | 27 januari 2025
Laat je niet gek maken door het trumpisme!
Er is veel dat ik niet leuk vind aan het moderne leven. Ik vind de maatschappij nogal hebberig en stressvol. Het lijkt alsof iedereen alleen maar voor het eigenbelang gaat. En elke markt en dus ieder individu moet zichzelf maar reguleren met alle nadelige gevolgen van dien. Nu waait er een extreemrechtse, autoritaire wind over de wereld. Dat dwingt ons opnieuw na te denken.
In de jaren 80 werden neoliberale denkers dominant in de Nederlandse beleidsarena. Het zijn de ondernemers die welvaart scheppen. Dat idee leidde tot marktwerking, want het credo is dat de staat inefficiënt is en de vrije markt alles wel zou oplossen. We moesten de markt en zijn ondernemers maar in de watten leggen, omdat de welvaart gecreëerd wordt door kapitaal en ondernemers. Want wat goed is voor de succesvolle rijken is goed voor het volk, is de gedachte.
Transformeert Trump
de wereld?
Corona maakte brandhout van de redenering dat de markt de oplossing zou kunnen zijn. De publieke overheid moest tijdens deze periode het leiderschap overnemen, want voor iedereen werd duidelijk dat alleen de staat een crisis kan beheersen en overwinnen. Maar intussen zijn de rijken door de marktwerking steeds rijker geworden en ze doen volgens Harvardfilosoof Michael Sandel alsof achterblijvers hun lot aan zichzelf te wijten hebben. Het kapitalisme heeft namelijk geen boodschap aan moraliteit en de privatisering heeft de sociale ongelijkheid alleen maar vergroot.
Dat is goed te zien in de Verenigde Staten, waar Donald Trump nu de scepter zwaait. De enorm rijke Elon Musk en andere techbro’s (Trump’s Golden Boys, die allen alleenheersers en anti-overheid zijn en lijden aan grootheidswaanzin) gooien zich nu volop in de strijd om het MAGA-beleid van Trump waar te maken en om er zelf van te profiteren. Hun strategie? Eerst de softies (de leiders van landen) pesten en dan er een goede deal voor henzelf uit slepen. Bijvoorbeeld een deal over zeldzame aardmetalen. Hun nieuwe politieke rol betekent een drastische vergroting van de politieke invloed van de techsector in de hele wereld.
De terugkeer van Trump in het Witte Huis zet de Europese leiders aan het denken over de zwakke punten van het continent. Trump én Musk worden in Europa alom gewantrouwd, zoals duidelijk wordt uit een nieuwe peiling in opdracht van de European Council of Foreign Relations, getiteld De EU en de wereldwijde publieke opinie na de Amerikaanse verkiezingen.
Trump en de zijnen
zien zich als wereldhelden.
De veranderingen van de afgelopen decennia zijn zo snel gegaan, dat veel mensen het niet meer kunnen bijbenen. En daar komt – denk ik – de zucht naar een sterke leider vandaan. Het presidentschap van de steenrijke zakenman Donald Trump in de VS dwingt mensen zich te herbezinnen op hun positie en beleid in de wereld. Er is wel iets geks aan de hand. De Verenigde Staten heeft weliswaar een sterke leider, maar die is alleen maar uit op verkleining van de overheid en uitschakeling van de rechtstaat en dus van de democratie. Trump en zijn topmannen willen hun voorsprong en hun macht behouden. De niet-rijken – en dus het volk – hebben het nakijken. We hebben ons lot in handen gelegd van rijke zakenmannen die privé-tirannieën nastreven en die geen verantwoording schuldig zijn aan het publiek.
De beschermende paraplu
van de VS is verdwenen.
Het is nu of nooit. Als er geen tegenwind of opstand tegen rechtse regeringen komt, zullen burgers steeds meer worden vermalen in het beleid van autoritaire leiders en hun volgers. Er zal dan nog maar weinig ruimte zijn voor het koesteren van hoop en idealen. Het is zaak dat wij voor onszelf opkomen. We dienen ons te realiseren dat er een enorme kloof is tussen arm en rijk, dat de productiviteitsgroei stokt, AI voor werkenden een bedreiging vormt, er sprake is van klimaatverval en dat gezondheid en onderwijs in gevaar komen.
De versnelling in de wereld past niet bij de evolutie van mensen die over het algemeen langzamer verloopt. Mensen zoeken weliswaar vrijheid in denken en doen en gelijkwaardigheid, maar komen in de knoop met datgene wat moderniteit van ze vraagt: je moet niet in het verleden blijven hangen, rationeel zijn en je moet iets van je leven maken, geld verdienen en succesvol zijn. Dat is nogal wat en vaak niet weggelegd voor mensen die van nature niet ondernemend zijn. Dat alles veroorzaakt enorm veel stress en ontmenselijking.
Geert Mak: Er komt een hoop
kabaal uit extreemrechtse hoek.
EU moet opnieuw in de steigers.
Bedenk dat de wereld niet logisch reageert, omdat ze in de war is vanwege de enorme hoeveelheid informatie (in ieder geval teveel entertainment en afleiding en dat maakt ons passief en dommer). Wie de grootste megafoon heeft van alle andere megafoons en luid zijn mening à la Trump geeft en het hardst schreeuwt, krijgt dan de meeste aandacht. De volgers van Trump zullen net zo hard om aandacht vragen. Kijk maar naar oligarch Elon Musk die extreemrechts omarmt en zich bemoeit met de politiek van het VK en Duitsland. Heel veel overheids-, onderwijs- en zorginstellingen zijn afhankelijk van datacentra van Big Tech. En zo’n 4 miljard mensen – oftewel de helft van de wereldbevolking – vertrouwt op internetgiganten als Amazon, Microsoft, X, Google en Meta: WhatsApp, Instagram, Facebook. Deze platformmacht dient de eigen commerciële belangen in plaats van het publieke belang. Op die manier vormt het een direct gevaar voor de democratie en de rechtsstaat.
Ik vind dat we onze menselijke kracht hoog moeten houden in plaats van kunstmatige intelligentie, digitale communicatie, slimme software en autoritaire leiders de hoofdrol te geven. De koers die we moeten afleggen om ons te blijven onderscheiden is volgens mij: word nog meer mens. Ontwikkel jezelf nog meer op persoonlijk niveau. Versterk de typisch menselijke vaardigheden. Niet alleen cognitief, maar vooral ook gevoelsmatig. Zelfreflectie en mindfulness zijn manieren om onze menselijkheid te vergroten. Zoek ook medestanders die willen helpen, zodat WEvolutie mogelijk wordt. En als we dat doen, vergroten we ook onze empathische vermogens. Alleen wanneer we empathisch zijn tegenover anderen en onszelf, zullen we de moderniteit anders inzetten zodat álle mensen profiteren.
AUTEUR MARY SPAN | ©DOESPLUS! | 250127
Publicist in Essentie en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
Het pad naar Amerikaans competitief autoritair bewind
11-02-25: Trump zal de democratie laten ontsporen, de constitutionele orde vernietigen en een eenpartijendictatuur vestigen. Dit zal hij ook in Europa proberen. Dat vraagt van Europa een robuuste oppositie. Oppositie onder competitief autoritarisme kan slopend zijn. Uitgeput door intimidatie en bedreigingen, zullen veel van de critici van Trump in de verleiding komen om zich terug te trekken aan de zijlijn. Zo’n terugtocht zou gevaarlijk zijn. Wanneer angst, uitputting of berusting de toewijding van burgers aan democratie verdringen, begint het opkomende autoritarisme wortel te schieten. Bron: Foreign Affairs.
Circus Trump is in town
28-01-25: De simpele waarheid is dat Trump in zijn eerste speech bijna elk groot probleem negeerde: dakloosheid, het kapotte zorgsysteem, geen gezondheidszorg voor iedereen want het systeem is duur en disfunctioneel, de hoge prijzen van geneesmiddelen, de inkomens- en vermogensongelijkheid, de planetaire crisis, betaalbare woningen voor lage inkomens. Gelukkig hebben we Bernie Sanders nog om de ogen op de bal te houden. Bron: Bernie Sanders.
De boven- en onderstroom van Jan Rotmans
15-01-25: In de bovenstroom van de samenleving zijn de golven hoog, maar de onderstroom bepaalt het ritme van de toekomst. In die onderstroom werken wereldwijd een miljard mensen aan een andere samenleving en economie. Vaak zijn het coöperaties van burgers op het gebied van onderwijs, energie, voedsel, zorg, kunst & cultuur en geld. In NL zijn zo’n 1,5 miljoen mensen daarbij betrokken. Bron: Jan Rotmans op Linkedin.
Er zijn genoeg manieren om van de chaos je kracht te maken.
Ook al lijkt de beschermende paraplu van Trump verdwenen, jij kunt ook een beschermer voor jouw omgeving zijn. Zet vandaag een actie in gang die jouw waarden weerspiegelt – het kan een gesprek, een klein gebaar of steun voor een belangrijk initiatief zijn. De kracht van de massa begint bij jouw individuele actie.
Is de mens op drift met AI?
De ontwikkeling van AI kan het einde betekenen van de mensheid. Moeten we bang zijn voor onze eigen beperkingen?
WE THE PEOPLE, de kracht van onderop
Onze regering, een hopeloos geval van onkunde. Het wordt tijd dat de burgers het heft in eigen handen nemen.
