Pas op voor hersenspoeling! Bescherm jezelf én je kind.

Bijna iedereen is vatbaar voor manipulatie of brainwashers. Ook ik. De afgelopen jaren hebben we dit fenomeen van hersenspoeling enorm zien toenemen in de sociale media en de politiek. Met als gevolg een stijging aan sociale angst en depressie en een toename van verwarde mensen. We raken steeds meer de zin in het leven kwijt.

We zijn zo diep verzonken in de consumptiecultuur dat we er onvermijdelijk door worden geleefd. Je zou kunnen zeggen dat die cultuur is begonnen met Sigmund Freud (1856-1939). Exacter gezegd met zijn neef (Edward Bernays), die met de psychologische inzichten van zijn oom ervan door ging. Hij zag in, dat de behoeften van mensen naar status en angst voor uitsluiting de grootste triggers waren en dat deze angst gebruikt kon worden voor andere doeleinden. Adverteerders begonnen mensen vervolgens te verleiden om tegen hun eigen welzijn of gezondheid in te handelen. Sigaretten werden begin 20e eeuw als vrijheidsfakkels gezien. In 1929 werd deze vorm van bewustzijnsbeheersing enthousiast begroet door de Amerikaanse regering. De politici zagen daar zoveel potentie in, dat dit tot beleid werd verheven. Met alle gevolgen van dien.

Er zit geen controle
op sociale media!

Bernays en andere marketingpioniers hebben de basis gelegd voor de huidige hersenspoeling, bestaande uit slinkse strategieën om de winst te kunnen maximaliseren door continu op de menselijke behoeften in te spelen. Ons verlangen naar suiker, zout en vet wordt bijvoorbeeld geëxploiteerd door bedrijven die wetenschappelijke kennis van het menselijk brein omzetten in algoritmen op sociale media.

Adverteerders en influencers activeren op deze platforms en netwerken onze beloningscentra in ons brein, wat leidt tot de afgifte van dopamine, een neurotransmitter die verband houdt met genot en beloning. Dit leidt ook tot lage zelfwaardering, jaloezie, eetstoornissen en een constante prestatiedruk. Bedrijven zonder scrupules zijn nu ook begonnen om kinderen zo vroeg mogelijk in te pakken om ze zo levenslang als klant te kunnen behouden. Facebook gaat er bijvoorbeeld prat op dat het kan vaststellen wanneer tieners zich onwaardig of onzeker voelen.

Wees selectief op het
lezen van (sociale) media.

Ook de politiek en de media zetten nu marketingtriggers in. Het mechanisme van Fear of Missing Out, oftewel de angst om iets te missen is weer bedoeld om ons verlangen naar verbinding en gewin aan te wakkeren. Het is een trigger die Donald Trump inzet om de aandacht op hem gericht te houden en mensen in te pakken. De ene hersenspoeling leidt weer tot nog grotere brainwashing. Denk maar aan het idee en de losse flodder van projectontwikkelaar en veroordeelde leugenaar Trump om Gaza om te toveren tot Riviera van het Midden-Oosten.

Zoals het verslavende gebruik van nieuwe technologie en manipulatie gezinnen uiteen rukt, zo scheurt het ook samenlevingen uiteen. We worden daarnaast overstelpt met entertainment, maar de diepgang is ver te zoeken. Het maakt dat we ons verdoofd en afgestompt voelen. Met als gevolg toename van haat en geweld en een hoger niveau van psychische aandoeningen, misdaad, alcoholisme, drugmisbruik en moord. Ik vind dit allemaal nogal ernstig. Reden waarom ik pleit voor voorzichtigheid bij het omarmen van nieuwe ideeën. Zoals de propaganda om zoveel mogelijk te investeren in crypto’s. De een noemt het een piramidespel, de ander ziet het als de toekomst.

Een nieuwe politieke beweging
vereist een sociale gemeenschap.

Gelukkig worden steeds meer mensen zich bewust van een op hol geslagen consumentisme en manipulatie van politici. Veel groepen spreken zich nu uit voor een samenleving die haar zwaartepunt verlegt van hebzucht en overdadige consumptie naar focus op menselijke waarden en gemeenschappelijkheid. De progressieve denker en Britse journalist George Monbiot roept op tot een nieuwe ‘saamhorigheidspolitiek’, dat zich laat vertalen als ‘bij elkaar horen’ of ‘ergens toe behoren’. De eerste stappen worden in de hele wereld al gezet door een participatieve subcultuur die steeds groter wordt. In steden en dorpen zien we een stijging van burgerzin, waarbij mensen de handen ineenslaan om hun samenleving van onderaf weer gezond op te bouwen. Hun visie luidt: ‘We moeten het heft weer in eigen handen nemen en hechte netwerken opbouwen.’

Daarnaast roep ik ouders van kinderen op om vooral hun kinderen (en ook zichzelf!) te beschermen tegen de manipulatie in de samenleving en zelf het gezonde voorbeeld te zijn voor hun nageslacht. Leg uit dat we in een kleurrijke en mooie maar ook manipulatieve wereld leven. Geef ze mee dat ze waardevol zijn en dat ze van anderen kunnen leren. Kinderen die een hoger bewustzijn hebben over zichzelf, anderen en de samenleving zien later daardoor mogelijkheden om dingen in goede zin voor zichzelf en de wereld te veranderen. In feite geef je ze dan zingeving mee. Zelf zie ik zingeving niet alleen als een innerlijke drijfveer maar ook als een gezond makende kracht. Het leven is om te leven, niet om te laten vergiftigen!