Helder zien in een onbewuste wereld

Een pleidooi voor menselijkheid in tijden van chaos en schijn

We leven in een wereld waarin te midden van chaos het echte verdwijnt. Waarin mensen vervangen worden door modellen, gevoelens door KPI’s, en wijsheid door algoritmes. De spiegel liegt. En toch blijven we naar het theater kijken.

In een wereld vol chaos zien we nepbeelden van echte mensen, echte verhalen over nepdingen en valse waarheden verpakt in glimmende logo’s. Maar als we echt willen leven — en leiden — dan moeten we opnieuw leren zien. Te midden van die schijn leven we — wonderlijk genoeg — in een van de veiligste, rijkste en meest ontwikkelde samenlevingen ooit. Dat mogen we niet vergeten. Ik zeg dit niet omdat ik erboven sta, maar omdat ik er middenin zit. Ook ik worstel met die schijn, met het balanceren tussen meedoen en trouw blijven aan wat echt is.

De mensheid wordt uitgehold

Onze levens worden ingekapseld in data, ons werk wordt een algoritme in een AI-model, en onze rechten worden stilletjes overgedragen aan systemen die wij nooit gekozen hebben. Ondertussen rennen we onszelf voorbij in een wereld vol burn-outs, bullshitjobs en existentiële leegte, gemaskeerd door een opgepoetst cv en een LinkedIn-glimlach.

In wiens voordeel leven we eigenlijk? In dienst van bedrijven, aandeelhouders, markten, of de MAGA’s van deze wereld? Onze dromen worden gereduceerd tot winstverwachtingen. Ons bestaan tot functieprofielen. Succes is een illusie — vaak een dure opleiding vol beloften, maar zonder ziel. En wie aan de knoppen zit, draait steeds vaker aan knoppen die geen betekenis meer hebben.

En eerlijk gezegd: soms voel ik me er zelf ook een pion in. Het kost moed om te vertragen, om stil te staan bij wat echt betekenis heeft.

Het failliet van leiderschap en onderwijs

We roepen om verandering, om transformatie — maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? In plaats van innerlijke groei, draait leiderschapsontwikkeling om status, efficiëntie en winst. We produceren goed geklede managers die geleerd hebben hoe ze systemen kunnen optimaliseren en mensen kunnen reduceren tot cijfers. Alles in dienst van het goede geld.

Pedagogische wijsheid ontbreekt. Leiderschapsprogramma’s worden geleid door amateurs met modellen en trendwoorden, maar zonder kennis van mensen. Geesteswetenschappen — bronnen van reflectie, geschiedenis en zingeving — worden weggezet als irrelevant. Purpose wordt verkocht als product. Creativiteit wordt nagebootst. Inhoud wordt opgeofferd in naam van groei.

Laat je niet misleiden door het merk of het logo. Leiderschapsfabrieken of consultancymultinationals zijn het. Productlijnen met ingeblikte kennis zonder echte relevantie. Waar business schools het meest om geven is niet de mens, maar het model. Het is geen wijsheid. Het is niet eens onderwijs. Het is schijn. Ik weet: er zijn ook uitzonderingen. Mensen die vanuit overtuiging lesgeven, die proberen te verbinden. Maar ze worden vaak overvleugeld door het systeem waarin ze werken.

Wat overblijft zijn lege formats en opgeklopte termen. Consultancypakketten die ‘transformatie’ beloven, maar zelf geen wortels hebben in ervaring of menselijkheid. De keizer is naakt — maar zolang het systeem applaudisseert, lijkt niemand het te merken.

De noodzaak van innerlijke transformatie

Voordat je een team, een bedrijf of een systeem kunt leiden — laat staan een samenleving — moet je leren hoe je mens kunt zijn. Je hebt geen gereedschapskist nodig. Geen canvasmodel of methodiek. Je hebt jezelf nodig. Met ziel en al. Met al je twijfels, inzichten, angsten en verlangen.

Mens-zijn gaat vooraf aan leiderschap. Het begint bij empathie, bij leren voelen, bij luisteren naar het leven — en het ervaren van liefde. Van je ervaringen leer je, en je evolueert erdoor. Want echt leiderschap vraagt geen macht, maar moed. De moed om kwetsbaar te zijn. Om af te wijken van de norm. Om het systeem in twijfel te trekken — óók als je er zelf onderdeel van uitmaakt. Ik schrijf dit niet als oplossing, maar als herinnering — ook voor mezelf. Want ik ben geen heilige. Alleen maar iemand die onderweg is, net als jij.

Zonder menselijkheid is er geen richting. Zonder richting geen evolutie.

De evolutie van deze tijd vraagt niet om nieuwe producten, maar om diepgang. Om terugkeer naar de bron. Naar menselijkheid. Naar waarachtigheid. Naar een saamhorigheidspolitiek die elke gelegenheid aanpakt om onze individuele afgescheidenheid om te buigen naar transformerende actie. Het is maar al te gemakkelijk om anderen voor vijanden aan te zien, in plaats van te kiezen voor evolutionaire liefde voor onze samenleving — die nog steeds rijk, veilig en stevig is.

Een ecologische en evolutionaire beschaving kan alleen standhouden wanneer de symbiotische banden tussen mensen net zo krachtig zijn als de op concurrentie gerichte impulsen die de dominante leiderschapscultuur stimuleert. Gelukkig vinden we die symbiose in de onderstroom van burgerinitiatieven terug. Daar vinden we bijzondere draden van betekenis, waar onnoemelijk veel mensen hun energie in levensbevestigende activiteiten steken. Alles wat mensen in de onderstroom doen, creëert rimpelingen in het weefsel van het bestaan. Elk positief gesprek, elk oogcontact, elke zinvolle handeling die we ondernemen, beroert anderen.

Ook ik heb de neiging om te wijzen. Om te verzuchten dat ‘het systeem’ het probleem is. Maar steeds vaker zie ik: het echte werk begint in mezelf. In hoe ik kies, spreek en leef.

Een nieuwe taal voor een nieuwe tijd

Wat we nodig hebben is geen economische groei, maar zinvolle [w]evolutie — een persoonlijke en collectieve beweging van buiten naar binnen, en vervolgens van ik naar wij. Want we zijn groepsdieren. We hebben elkaar nodig. Om te leren, om te spiegelen, om kracht door te geven aan wie na ons komt.

Helaas wordt de kloof groter. De ongelijkheid groeit. De aarde raakt uitgeput. De werkers zijn moe, opgebrand, of gevangen in zinloosheid. Zelfs de coaches, adviseurs en docenten weten het niet meer. De vooruitgang is donker geworden. Het licht lijkt uit.

En dus vraag ik me af:
Waar zijn de rebellen? De buitenbeentjes? De waarheidszoekers die durven te zeggen dat het oude systeem kapot gaat? Misschien ben jij wel de rebel die durft.

De keizer is naakt

De spirituele leraar Jiddu Krishnamurti weigerde ooit een troon. Hij wilde vrij blijven. Helder kunnen zien. Hij wist dat bewustzijn geen techniek is, maar een vlam. Iets levends. Iets dat groeit als je stil durft te zijn.

Maar wij zijn vergeten hoe dat moet: stil zijn, reflecteren, leven, écht ontmoeten. In plaats daarvan verliezen we onszelf in succes en schijn.

Laten we klein beginnen. Maar wel echt. Laten we leren om onszelf te zijn, ons hart te laten spreken, lastige vragen te stellen, en elkaar opnieuw te ontmoeten. Niet als leider, maar als mens. Niet om te overtuigen, maar om te verbinden. Niet om te winnen, maar om waar te zijn.

Sluit je aan bij de onderstroom. Spreek. Luister. Leef waarachtig.

Word leraar. Word opbouwwerker. Word luisteraar.

Maar bovenal:
Blijf helder zien.

Laat dit niet het einde zijn van jouw leiderschap.
Laat dit het begin zijn van jouw mens-zijn.

Dit verhaal is een poging om duidelijkheid te scheppen. Om mezelf eraan te herinneren waarom ik op ontdekkingsreis ben, ondanks de twijfel, ondanks de schijn.

Profiel Mary Span | DoesPlus!