Een gezonde samenleving draait voor mij om pluszorg: preventie, collectief én care

Ik merk dat we alles graag in hokjes stoppen. Zo ook met gezondheid. Maar zouden we er niet beter aan doen om gezondheid te zien als één geheel van preventie, leefgemeenschap en care?

Onlangs lag ik een week in het ziekenhuis. Het was een nieuwe wereld voor mij – een wereld vol zorg en professionaliteit, maar ook een wereld waarin ik de leemten in onze gezondheidszorg duidelijk zag. Vaak ook veroorzaakt door bezuinigingen. De korte momenten van contact, de afstand tussen personeel en patiënten, het gevoel dat er altijd te weinig tijd is… Ik merkte hoezeer dat raakt. En ik vroeg me af: wat zou er gebeuren als we net zoveel zorg zouden dragen voor preventie als voor behandeling?

Voor mij is gezondheid meer dan een medische kwestie. Het is een optelsom van leefgemeenschap, preventie en zorg. Ik zie hoe mooi het kan zijn als die drie elkaar versterken.

In de duurzaamheidswereld zie ik inspirerende voorbeelden: mensen die voedsel verbouwen, afval beheren, energie besparen en opwekken – ook in samenhang. Ik denk: waarom zouden we gezondheidsinitiatieven niet ook zo samenhangend aanpakken? Wat als we fitness, gezonde voeding, lokale moestuinen, sociale verbinding en betere communicatie tussen zorg en gemeenschap met elkaar verbinden? Voor mij voelt dat als een beweging die gezondheid ondersteunt – persoonlijk, in de wijk, in de stad, zelfs op nationaal of mondiaal niveau.

Ik merk dat sommige initiatieven dat al proberen. Groene sportscholen, betere samenwerking tussen zorgorganisaties… Ik zie hoe huisartsen vaak de netwerkspil zijn, omdat veel klachten in de kern sociaal-maatschappelijk zijn. En ik ervaar dat zorg dan vaak effectiever is als ze samenwerkt met het sociaal domein. Tegelijkertijd zie ik dat onze samenleving veel nadruk legt op eigen verantwoordelijkheid. Niet iedereen kan vanuit zichzelf daar invulling aan geven. Ze missen de kennis of kracht. Daarom denk ik dat veel initiatief bij de organisaties zelf zou moeten liggen.

Door de veranderingen in de zorg, van medicaliseren naar normaliseren, zie ik dat gemeenten een grote rol hebben gekregen op het gebied van ouderenzorg, jeugdzorg, ggz, veiligheid en leefstijlbevordering. Ik vind het hoopvol dat steeds meer zorgverleners gezondheidsverschillen bij de basis willen aanpakken, met aandacht voor leefstijl en de sociale en fysieke omgeving, in plaats van alleen symptomen.

Wat mij ook bijblijft, zijn de woorden van hoogleraar Marcel Levi over ‘professionals in the lead’. Ik herken daarin iets essentieels: samenwerking is cruciaal. Preventie werkt vooral bij kinderen, zegt Levi, want gedrag van volwassenen is moeilijk te veranderen. En ik zie dat mensen die veel middelen en kennis hebben al preventie toepassen. Terwijl juist degenen die het het hardst nodig hebben vaak buiten beeld blijven. De samenleving segregeert meer en meer langs de breuklijnen tussen rijk en arm. Daar moeten we anders over gaan denken – en ik zie dat als een enorme, maar prachtige uitdaging.

Een ander punt dat mij raakt, is eenzaamheid. Ik zie mensen verpieteren door gebrek aan sociale contacten, en ik voel hoezeer dat onze gezondheid beïnvloedt. Ik denk dat we weer moeten nadenken over woonvormen waarin ouderen samen iets kunnen doen. En over hoe thuiszorg efficiënter kan, zodat ’s ochtends niet naar verschillende adressen gereden hoeft te worden. Beter is dat ouderen in een soort knarrenhof wonen. Dat voelt voor mij veel logischer, warmer en gezonder dan de situatie zoals die nu vaak is.

Kortom, ik heb ervaren dat gezondheid meer is dan medische zorg alleen. Mijn doel is om belletjes in jouw hoofd te laten rinkelen voor een holistische aanpak van de gezondheidszorg. Voor mij is het een optelsom van preventie, collectief en zorg – een samenspel waarin persoonlijke, sociale en maatschappelijke elementen elkaar versterken. We moeten deze zaken met elkaar verbinden. De voordelen hiervan kunnen meer problemen tegelijk aanpakken dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden. Openbare gezondheidszorg als katalysator voor een lokale economische revolutie? Waarom niet?

P.S.
En jij, hoe zou jij gezondheid, leefgemeenschap en preventie meer met elkaar verbinden in jouw eigen omgeving?

AUTEUR MARY SPAN | ©DOESPLUS! | 251203
Publicist in Essence en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.